Nếu coi năm 2026 là một chiếc bánh thì nó chỉ còn lại hơn hai phần ba. Phải lấy ví dụ như thế để nhắc một đứa thích ăn bánh như mình hình dung được rõ hơn thời gian đã trôi qua nhanh như thế nào.
Darko
Tuần rồi mình đi công tác Berlin 3 ngày. Mình đã đến Berlin một vài lần. Lần nào cũng đều gắn với những cảm xúc đặc biệt. Lần này đến Berlin, đi qua những góc gắn với những cảm xúc mình nghĩ bản thân chưa thể vượt qua, lòng mình đã nhẹ đi rất nhiều. Berlin bây giờ cũng giống như Mannheim, như Nürnberg, như bao thành phố khác mình đã bước qua.
Đây là lần đầu tiên mình đi công tác. Team của mình ở Đức gặp team các nước Châu Âu khác. Mấy tuần trước khi đi mình luôn nghĩ về nó như một gánh nặng. Vì phải giao tiếp với đồng nghiệp từ sáng tới tối, vì không tự tin về tiếng Anh của bản thân, vì phải đi tàu rõ là lâu và phải ngủ lại khách sạn. Trong khi đi công tác cảm xúc của mình như một chuyến tàu lượn: có háo hức, có ngạc nhiên, có thú vị, có ghen tị với đồng nghiệp vì cảm giác như ai cũng như đã sinh ra ở vạch đích, có cả lạc lõng khi thấy nền văn hoá của mình quá khác biệt với những đồng nghiệp Châu Âu.
Cuối cùng khi về nhà mình lại thấy những bất tiện phải chịu là một sự đánh đổi tạm cho là hợp lý. Mình đã dám đặt/expose bản thân vào một tình huống không thoải mái để xem phản ứng của cơ thể và tâm trí ra sao. Việc đi công tác ở thủ đô của một nước Châu Âu, làm việc trong một tập đoàn lớn, giao tiếp trao đổi ăn uống với đồng nghiệp từ khắp các nước Châu Âu là một điều Quỳnh trẻ con chưa bao giờ nghĩ đến và hẳn sẽ thấy Quỳnh người lớn ngầu lòi.
Khác với team marketing ở Đức, team marketing của các nước khác chỉ có một nhân viên. Darko là nhân viên đó ở Thuỵ Sĩ. Anh cao to, không quá vạm vỡ, đi giày nike air force màu trắng đã cũ, đeo túi đựng đồ tập của the north face màu đen làm balo. Darko điềm tĩnh nhưng hài hước, hơi trầm mặc nhưng lại rất chu đáo để ý đến các thành viên khác. Mình nhận thấy ở anh đồng nghiệp rất rõ một sự trưởng thành về cảm xúc. Anh chỉ nói khi cần, không có nhu cầu thể hiện bản thân và sẵn sàng lên tiếng nêu ra quan điểm để ủng hộ hay bảo vệ đồng nghiệp khác. Mình mong có được độ chín cảm xúc như Darko và có nhiều hơn những Darko khác trong cuộc đời.
Sự thật
Người ta luôn nói rằng bạn nên có những câu hỏi lớn (Dominant question) khiến bản thân trăn trở hằng đêm và ám ảnh với việc tìm ra đáp án. Một cách tình cờ không chủ đích mình bị cuốn vào sự tò mò với việc tìm ra đâu mới là sự thật.
Sự thật với mình không phải là sự trắng đen nhị nguyên ai đúng ai sai. Mà là đằng sau những thứ đó có những gì đang thực-sự-diễn-ra khi không có một chiếc kính thiên kiến nào đang được đeo trước mắt. Liệu cô sếp Ines của mình có thực sự vô lý và chỉ quan tâm đến thành tích bản thân như mình thường mặc định? Liệu Jens có đúng là một đồng nghiệp xuất xắc thân thiện hay tất cả đó chỉ là một vẻ bề ngoài phục vụ cho những KPIs đang đè lên vai anh hằng ngày? Liệu bản thân mình có thực sự tốt đẹp hướng thiện như mình nghĩ mình luôn là?
Việc tôn trọng sự thật được nhắc đi nhắc lại trong các câu trả lời phỏng vấn của những thành viên trong Moonshot, công ty đứng sau model AI Kimi của Trung Quốc và là nguồn cơn bắt đầu cho dominant question của mình.
“Công ty dung nạp những cái tôi lớn, nhưng không thích tuyển những người đặt bản thân cao hơn sự thật. Từ những người đồng sáng lập trở xuống, mọi người đều tương đối dễ bị thuyết phục, miễn là các dữ kiện thực tế đủ rõ ràng. Nhân viên nói rằng sự sẵn lòng đó đến từ một cam kết mãnh liệt với sự thật, với hiện thực và với những gì là thực chất. Những người thực sự thông minh sẽ không thấy bị tổn thương bởi những phản hồi thẳng thắn.”
Ngày ngày bền bỉ
Bài thơ Endymion của John Keats có 4000 dòng, được viết trong 7 tháng là kết quả của một chuỗi ngày tác giả bền bỉ sáng tác mỗi ngày, chấp nhận sự nhàm chán và kháng cự lại của ý chí. Mình có một thời gian học về một chủ đề mỗi ngày. Không phải ngày nào sự hứng thú học tập cũng ở đó. Điều làm cho việc này ý nghĩa là ở chỗ mỗi ngày xuất hiện cho dù có khó chịu hay trì hoãn. Mỗi ngày đưa cho não một chút input để rồi sau một giấc ngủ nó có thể xử lý thông tin mới và kết nối chúng sâu hơn.
Làm những tác vụ lặp lại đôi khi khiến người ta rơi vào một con đường mòn của làm việc vô thức trong thái tự động autopilot. Nghệ thuật của việc xuất hiện hằng ngày cũng nằm ở chỗ có mặt với sự chú tâm chứ không vì thu thập dấu check in lấp đầy bảng thành tích.
Mình luôn ngưỡng mộ những người đã thành thạo một kỹ năng nhất định, thực hiện nó một cách rất gọn ghẽ và điêu luyện. Đằng sau chắc chắn là những chuỗi ngày mài dũa bền bỉ với việc có mặt của sự khó chịu khi đấu tranh với chính cái tôi của mình.
Mình luôn thấy bị đe dọa bởi những người dám hành động. Và thấy bị đe doạ hơn hết bởi những người hành động bền bỉ đúng hướng, với đúng công cụ và chiến lược.
Và để không bị đe doạ nữa, thì chắc chắn chỉ có một cách, là tìm ra hướng của mình và bắt đầu hành động bền bỉ. Công cụ và chiến lược sẽ là thứ được tìm thấy trên con đường.


